Алмута вилайитиниң Әмгәкчиқазақ наһийәсигә қарашлиқ Челәк йезисида Асим Мәхпиров билән Гүлзирәм Зерәкова кәби устазлар аилисидә туғулған Реһангүл һәдә, Қурманғази намидики Алмута дөләт сәнъәт институтиниң театр факультетидики актерлар бөлүмидә тәһсил көргән. Һәқиқий талант егиси қайси сәһнигә қәдәм басмисун, шу йәрдә өз маһаритини намайән қилалайду. Реһангүл Мәхпированиң кәспий сәнъәттики дәсләпки излириму әйнә шундақ кәң вә шәрәплик сәһипиләр билән башланған еди. У өзиниң иҗадий йолини Сәкен Сейфуллин намидики Қариғанда вилайәтлик қазақ театрида башлиди. Сәһниниң сехирлиқ һаваси вә дәсләпки алқишлар яш актрисиниң қәлбигә қанат бағлиған. Аридин вақит өтүп, 1971-жили Абай намидики Җамбул вилайәтлик театриға йөткилип, өз иҗадий издинишлирини бу йәрдиму жуқури утуқлар билән давамлаштурди. Бу театрлар актриса үчүн пәқәт иш орнила әмәс, бәлки униң иқтидари парлиған, кәспий җәһәттин толуп-ташқан муқәддәс дәргаһларға айланди. Қалтай Мухаметжанов, Илшат Юмағулов, Маар Байджиев, Чинғиз Айтматов, Ғәбит Мүсрепов, Михаил Шолохов, Сәбит Муқанов кәби бүйүк язғучи-драматургларниң дунияни ләрзиға салған классик әсәрлири актрисиниң ички дуниясини кәң ечип бәрди. Реһангүл һәдә бу сәһниләрдә аддий рольларни әмәс, бәлки инсан қәлбиниң сирлирини мукәммәл гәвдиләндүргән ярқин образларни яратти. У яратқан һәрбир сима тамашибин жүригидин орун елип, шу театрларниң тарихини һеликәм алтун һәрипләр билән безәп турупту. Актриса сәһнигә чиққанда, бу улуқ язғучиларниң қәлимидин туғулған қәһриманлар қайта тирилип, көрәрмән билән сөйүмлүк актрисиниң назук авази арқилиқ тил тепишатти. У ярқин образлар Реһангүл Мәхпированиң қазақ сәнъити тарихида қалдуруп кәткән өлмәс мираси, униң чоңқур иқтидариниң мәңгүлүк испатидур.
Актрисиниң Уйғур театридики бәрикәтлик паалийити болса, 1977-жилдин башланған. Миллий сәһнимиздики сәл кам йерим әсирлик вақит ичидә у яратқан нурғунлиған қәһриманлар һазирқи яш сәнъәткарлар үчүн зор үлгә-нәмунә болуп, театримиз тарихиниң төридин мунасип җай алди. У дуния классиклири Нәзим Һекмәт, Мольер, Антонио Вальехо, Сәид Әхмәт, У.Гаджибеков, Дулат Исабеков билән бир сәптә, уйғур миллий драматургиясиниң вәкиллири Шайим Шаваев, Җамалидин Босақов, Исмайил Саттаров, Җалал Асимов, Абдулһәй Садиров, Җамалдин Розиев, Әхмәтҗан Һашири вә Турған Тохтәмов кәби қәләм саһиблириниң әсәрлиригә иссиқ җан бәрди. Реһангүл Мәхпирова Дүрнәм («Акам өйлиниду»), Мехменебану («Пәрһат-Шерин»), Назугум («Назугум»), Ләйли («Ләйли-Мәҗнун»), Доримена «Парасәтсиз тәхсир»), Диона («Одиссейниң ғәзиви»), Һәлимә («Ғерип-Сәнәм»), Гүлзарә («Анархан»), Ана («Анамниң ақ көйниги»), Җанан («Аршин мал алан»), Сабира ана («Мурагерлер») кәби мурәккәп характерларни, пак һис-туйғулуқ ашиқларни, мәғрур ханишларни вә аччиқ қисмәтлик улуқ аниларниң ярқин сималирини чоң маһарәт билән җанландурди. У һәрбир рольға өз қәлбиниң бир парчисини, жүригиниң иссиқ һараритини беғишлап, хәлиқ қәлбидә иллиқ хатирә калдурди вә Уйғур театриниң алтун фондини техиму бейитип кәтти.
Тамашибинлар Реһангүл Мәхпировани «Тәбәссүм» һәзил-күлкә кечилигиниң асасини салғучиларниң бири, даңлиқ күлкә маһири сүпитидә толиму яхши көрәтти. Актрисиниң Руқийәм Саттарова, Маһмут Дәраев билән биллә орунлиған йүзлигән миниатюрилири «Тәбәссүм» арқилиқ пәқәт елимиздила әмәс, бәлки чегариниң сиртидики тамашибинларниң жуқури алқишиға сазавәр болди. Тарихий Вәтинимизгә болған талай гастрольлуқ сәпәрләрдә миллионлиған қериндашлар өзлириниң бу сөйүмлүк сәнъәткарлириниң орунлиған қизиқ миниатюрилирини көрүшкә алдиратти. Уларниң йоллириға гүлләрдин паяндаз салатти. Диллири хушвақлиқтин йоруп, күлкигә ғәриқ болған адәмләр улар билән йәнә видалишиш арзусида арқисидин тәлмүрүп қарап қалатти. Бу сәпәрләр пәқәтла сәнъәт мәйрими әмәс, бәлки тарихий Вәтәндә кәспий күлкә жанриниң йеңи бир чириғини яндуруп бәрди. Яш артистлар бу даңлиқ сәнъәткарларни өзлиригә һәқиқий устаз тутуп, уларниң маһарәт мәктивини үгинип, бүгүнки күндә һәзил-күлкә жанрида өзлириниң хас мәктивини яратти.
Актриса һаятиниң та ахириғичә сөйүмлүк сәһнисидә иҗат қилип кәлди. Елимиз кәспий театр сәнъитиниң тарихида өз иқтидари, гөзәл симаси билән өчмәс из қалдурған атақлиқ актриса аримизда болған болса, бүгүн мубарәк сәксән яшлиқ даванға қәдәм басатти.
Реһангүл Мәхпирова маһир актриса болуш билән биллә, қәлби нәпис шеирийәткә толған назук җан еди. Униң өз қәлимидин төкүлгән шеирлири – ички дуниясиниң, сап муһәббитиниң вә театрға болған чәксиз еһтираминиң ачқучи еди. Һә.., сәһниниң қелин пәрдилири йепилип, чирақлар өчкәндә, «Сәһнә мәликиси» өзиниң әң назук, әң сирлиқ вә әң һаятий дунияси – аял қәлби билән тәнһа қалатти. Униң һаяти пәқәтла сәнъәттики утуқлардин әмәс, бәлки қәлбини өртигән нәпис лирика вә тәнһалиқ философиясидин тизилған дастан еди. Реһангүл Мәхпирова аял қәлбиниң интайин назук кәчмишлирини ичигә йошурған сехирлиқ дуния еди. У ялғузлуқни һечқачан яхши көрмәтти, амма һаят уни заман еқимида шу ялғузлуқ билән сирдаш болушқа мәҗбур қилди. У тәнһалиқ қәпәзидә қалғанда, қәлбидики муһәббәтни вә интизарлиқни ақ қәғәзгә шеир қилип төкти. Бу назук жүрәк өз шеирлирида ялғузлуқни бәдиий тил билән тәрипләп, өз-өзигә тәсәлла тапатти. Униң шеирий дунияси аял қәлбиниң ички пәрияди, муқәддәс сәһнидин кейинки тиничлиқ сүкүнат еди. Һаятида нурғун инсанларни йеқин көрүп, қәлб төридин җай бәргән достлири, сирдашлири униң иҗадийитидә һәм илһам, һәм азап мәнбәси болди. Актриса өзиниң хатирә дәптәрлиридә өкүнүш билән аччиқ һәқиқәтләрни йезип қалдурди. У қәйсәр аял сүпити билән һаятниң түрлүк-түмән зәрбилиригә тақабил туралиған болсиму, бу аччиқ синақлар униң назук жүригини пәйдин-пәй җараһәтләндүрмәй қоймиди.
Бүгүн биз актрисини пәқәтла рольлири билән әмәс, бәлки әйнә шу ялғузлуқтин, достларға болған вападин вә аял қәлбидин туғулған шеирлири арқилиқ йеңидин тонуватимиз. Реһангүл Мәхпированиң жүригидә өчмәс бир от бар еди. У болсиму, ана-Вәтәнгә болған чәксиз сеғиниш вә муһәббәт! Вәтән сеғиниши актрисиниң қәлбидә бир өмүр лирикилиқ муқамдәк яңрап турди вә униң һәрбир сөзидин Вәтән туприғиниң һиди келип туратти. Уйғур сәнъитиниң парлиған юлтузлири – Руқийәм Саттарова вә Маһмут Дәраев дуниядин вақитсиз кәткәндә, Реһангүл һәдиниң қәлби парә-парә болди. Қәдирлик достлирини яд әткәндә, көңли толиму йерим болатти, жүриги моҗулатти. Мана әнди «Сәһнә мәликиси» өзи анчивала яхши көрмигән, өзидин нери иштәргән тәнһалиқ билән мәңгүгә хошлашти вә бақиға кәткән достлириниң роһи билән җәм болди.
Инсан өмри аққан судәк өтүп кетиду, лекин шу өмүрни хәлқигә беғишлиған улуқ инсанларниң изи тупрақта әмәс, қәлбләрдә қалиду. Театр – бу пәқәт оюн-тамашиғила қурулған дәргаһ әмәс, у инсан қәлбиниң әйниги. Мошу тәвәрүк дәргаһта атмиш жил давамида иҗадийәт отида йенип, тамашибинниң қәлбигә йол тапқан Реһангүл һәдиниң һаяти чоң бир дастанға охшайду. Атмиш жил ичидә у нурғунлиған тәғдирләрни муҗәссәмлиди, яратқан һәрбир обризиға өз қәлбиниң, жүригиниң бир парчисини тәғдим қилди. Мана шундақ тинимсиз издиниш, ирадилик әмгәк дөләт тәрипидин мунасип баһаланди: Реһангүл Мәхпирова 2024-жили «Қазақстанниң Хәлиқ артисти» дегән шәрәплик намға муйәссәр болди. Бу нам униң сәнъәттики атмиш жиллиқ пак әмгигиниң татлиқ йемиши, хәлқиниң униңға болған чәксиз һөрмитиниң, иссиқ муһәббитиниң ипадисидур. Жиллар йешиға – яш, әқлигә әқил қошуш билән биллә, синақлар уни чиниқтурди. Йешиниң улғийишиға әгишип, көңли интайин назуклашти. Қәлби меһир-муһәббәткә техиму интилидиған болди. Меһирсиз көзләрдин, қопал авазлардин өзини қачуридиған болди. Иллиқ чеһирләргә хуш тәбәссүм билән җавап беришни муһим амилға айландурди. Қопал, соғақ муамилиләргә уму шундақла җавап қайтурушни үгәнди. Өтмүшниң аччиқ синақлири уни худди қиммәтлик зәрни тавлиғандәк, техиму күчләндүрди. Бу – униң аял, ана вә актриса сүпитидики әң чоң ғәлибиси еди.
Актрисиниң үзидики билинәр-билинмәс қоруқлар у яратқан онлиған тәғдирләрниң вә өз һаятиниң излири еди. Чоғдәк янған яшлиқ баһари кәткән болсиму, униң орнини баһа йәтмәс бир арамлиқ – қәлб паклиги егилигән еди.
Атмиш жил сәһнидә «яшаш» – пәқәтла талантлиқ адәмниң қолидин келидиған иш. Бу бүйүк аял өзиниң тәбиий һөсни вә нурлуқ қәлби билән театр тарихида өчмәс из қалдурди.